.
Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Sektor węgla kamiennego i lignitu

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: | 2014-06-05 13:01:08
analizy rynkowe

W latach 2000-2013 w kopalniach związku wydobyto łącznie 23 miliony 838 tysięcy 789 ton węgla kamiennego. Najwięcej surowca pozyskano w 2001 roku i były to 2 miliony 259 tysięcy 227 ton. Od 2004 roku odnotowuje się systematyczny spadek wydobycia węgla w Turcji.

Charakterystyka sektora, produkcja krajowa, zatrudnienie

Związek Węgla Kamiennego Republiki Turcji - TTK (Turkish Hard Coal Enterprises) podał, iż wydobycie węgla w 2012 r. było najniższe w ciągu ostatnich 13. lat. W tureckich kopalniach zrzeszonych w związku TTK wydobyto wówczas jedynie 1 milion 457 tysięcy 97 ton tego surowca. Związek tworzy pięć kopalni: Armutçuk, Karadon, Kozlu, Amasra
i Üzülmez.

W latach 2000-2013 w kopalniach związku wydobyto łącznie 23 miliony 838 tysięcy 789 ton węgla kamiennego. Najwięcej surowca pozyskano w 2001 roku i były to 2 miliony 259 tysięcy 227 ton. Od 2004 roku odnotowuje się systematyczny spadek wydobycia węgla w Turcji.

W 2011 roku w kopalniach zrzeszonych w TTK wydobyto 1 milion 592 tysiące 515 ton węgla kamiennego, zatem spadek wydobycia w 2012 r. wyniósł blisko 136 tysięcy ton.

W 2012 r. miesiącem o najniższym poziomie wydobycia surowca był wrzesień, kiedy to pozyskano jedynie 106 tysiące 445 ton.

Przewodniczący Związku Zawodowego Górników Węgla Kamiennego, Eyüp Alabaş, wyjaśnił, iż główną przyczyną tak niskiego wydobycia węgla w 2012 r. były powtarzające się awarie urządzeń służących do opłukiwania węgla po wydobyciu na powierzchnię ziemi.

Dodatkowo w kopalni Karadon, której wydobycie stanowi połowę całości produkcji
przedsiębiorstw zrzeszonych w TTK, zdatne do użycia urządzenia służące do opłukiwania węgla mają – obok dużej awaryjności – także niewystarczającą pojemność, co powodowało, iż pozyskany surowiec nie mógł być przez dłuższy czas wydobyty na powierzchnię ziemi.

Ważnym powodem spadku produkcji węgla kamiennego była także zbyt niska liczba zatrudnionych pracowników. Zgodnie z tureckimi normami w kopalniach TTK mogłoby być zatrudnionych 14 tysięcy osób. Działania związku zmierzały do zatrudnienia do końca 2013 r. 2800 nowych pracowników wobec faktu przejścia na emeryturę w omawianym czasie 965 górników, spośród których zdecydowana większość (921 osób) pracowała pod ziemią,
a jedynie 44 osoby w obsłudze urządzeń naziemnych.

Roczne możliwości wydobycia węgla w kopalniach zrzeszonych w TTK szacowane są na
5 milionów ton. Osiągnięcie takiego poziomu rocznego wydobycia jest obecnie jednak niemożliwe głównie z powodu braku społecznego zainteresowania zawodem górnika oraz niskiej liczby osób zatrudnionych w tureckim górnictwie.

Import

Turcja mimo posiadania własnych zasobów węgla kamiennego jest importerem tego surowca. Każdego roku na zakup węgla z zagranicy rząd Republiki Turcji przeznacza ok. 5 miliardów dolarów. Turcja rokrocznie zużywa ok. 25 milionów ton węgla kamiennego i zużycie to systematycznie wzrasta.

Import węgla w latach 2012 – I kw. 2014 r.

 

 

 

Country

Unit

Import quantity

Import Dollar

2012

27011100

Anthracite, whether or not pulverised, non-agglomerated

France

KG

800

928

 

 

 

Germany

KG

111.08

59.15

 

 

 

Italy

KG

30.6

25.504

 

 

 

United Kingdom

KG

79.2

56.154

 

 

 

Ukraine

KG

800.535.090

126.334.886

 

 

 

Russia

KG

53.329.709

9.048.936

 

 

 

USA

KG

9.525

4.373

 

 

 

South Korea

KG

7.5

11.788

 

 

 

Total

 

854.103.504

135.541.719

 

27011210

Coking coal, whether or not pulverised, non-agglomerated

Ukraine

KG

36.749.353

4.761.266

 

 

 

Mozambique

KG

76.372.927

16.268.242

 

 

 

USA

KG

2.441.982.688

487.805.460

 

 

 

Canada

KG

492.763.213

132.380.713

 

 

 

Mexico

KG

107.765.386

19.847.768

 

 

 

Hong Kong

KG

68.554.774

12.141.274

 

 

 

Australia

KG

1.376.148.006

318.000.896

 

 

 

Total

 

4.600.336.347

991.205.619

 

27011290

Bituminous coal, whether or not pulverised, non-agglomerated (excl. coking)

Latvia

KG

70.632.800

0

 

 

 

Poland

KG

146.777.000

0

 

 

 

Ukraine

KG

278.896.167

0

 

 

 

Russia

KG

9.731.519.420

0

 

 

 

Georgia

KG

199.912.354

0

 

 

 

Morocco

KG

4.482.500

0

 

 

 

Mozambique

KG

637.728.026

0

 

 

 

Rep. of South Africa

KG

3.322.910.011

0

 

 

 

USA

KG

1.890.745.685

0

 

 

 

Colombia

KG

7.259.770.943

0

 

 

 

Iran

KG

148.821.432

0

 

 

 

India

KG

48.587.825

0

 

 

 

Total

 

23.740.784.163

0

 

27011900

Coal, whether or not pulverised, non-agglomerated (excl. anthracite and bituminous coal)

Austria

KG

0

0

 

 

 

Ukraine

KG

7.000.360

922.927

 

 

 

Russia

KG

57.179.674

6.880.579

 

 

 

Georgia

KG

0

0

 

 

 

USA

KG

0

0

 

 

 

Colombia

KG

100.04

35.714

 

 

 

Syria

KG

0

0

 

 

 

Iraq

KG

0

0

 

 

 

Iran

KG

115.28

11.528

 

 

 

Total

 

64.395.354

7.850.748

 

Total:

 

 

 

29.259.619.368

1.134.598.086

 

 

 

 

 

 

 

2013

27011100

Anthracite, whether or not pulverised, non-agglomerated

Netherlands

KG

414.446

459.335

 

 

 

Germany

KG

1.918.935

1.594.502

 

 

 

United Kingdom

KG

2.097.179

1.189.017

 

 

 

Ukraine

KG

645.871.371

83.441.304

 

 

 

Russia

KG

14.869.900

1.834.991

 

 

 

USA

KG

61.154

30.155

 

 

 

China

KG

10.617

1.751

 

 

 

Total

 

665.243.602

88.551.055

 

27011210

Coking coal, whether or not pulverised, non-agglomerated

Ukraine

KG

71.503.417

11.228.173

 

 

 

Russia

KG

3.000.000

423

 

 

 

Mozambique

KG

87.071.932

12.771.550

 

 

 

USA

KG

3.541.291.810

544.736.964

 

 

 

Canada

KG

338.707.360

62.687.964

 

 

 

Indonesia

KG

147.047.293

21.779.042

 

 

 

Australia

KG

905.362.588

157.451.364

 

 

 

Total

 

5.093.984.400

811.078.057

 

27011290

Bituminous coal, whether or not pulverised, non-agglomerated (excl. coking)

Germany

KG

4

0

 

 

 

Norway

KG

146.385.302

0

 

 

 

Poland

KG

213.687.000

0

 

 

 

Ukraine

KG

456.311.203

0

 

 

 

Russia

KG

8.571.922.691

0

 

 

 

Georgia

KG

133.545.316

0

 

 

 

Uganda

KG

18.000.000

0

 

 

 

Mozambique

KG

123.321.735

0

 

 

 

Zimbabwe

KG

51.624.217

0

 

 

 

Rep. of South Africa

KG

3.347.276.183

0

 

 

 

USA

KG

488.301.377

0

 

 

 

Colombia

KG

7.157.729.401

0

 

 

 

Iran

KG

149.159.764

0

 

 

 

Afghanistan

KG

0

0

 

 

 

India

KG

500

0

 

 

 

China

KG

16.248.541

0

 

 

 

Total

 

20.873.513.234

0

 

27011900

Coal, whether or not pulverised, non-agglomerated (excl. anthracite and bituminous coal)

Iran

KG

593.617

33.863

 

 

 

Total

 

593.617

33.863

 

27012000

Briquettes, ovoids and similar solid fuels manufactured from coal

Iraq

KG

25.54

1.056

 

 

 

China

KG

60

289

 

 

 

Total

 

25.6

1.345

 

Total:

 

 

 

26.633.360.453

899.664.320

 

 

 

 

 

 

 

2014

27011100

Anthracite, whether or not pulverised, non-agglomerated

Germany

KG

768.075

802.052

 

 

 

United Kingdom

KG

187.527

82.038

 

 

 

Ukraine

KG

189.517.160

24.424.945

 

 

 

Total

 

190.472.762

25.309.035

 

27011210

Coking coal, whether or not pulverised, non-agglomerated

Germany

KG

0

0

 

 

 

Russia

KG

41.489.577

5.822.797

 

 

 

USA

KG

1.033.846.598

153.621.745

 

 

 

Canada

KG

164.997.009

28.055.579

 

 

 

Colombia

KG

47.404.473

6.418.948

 

 

 

 

 

1.287.737.657

193.919.069

 

27011290

Bituminous coal, whether or not pulverised, non-agglomerated (excl. coking)

Greece

KG

0

0

 

 

 

Ukraine

KG

291.841.884

0

 

 

 

Russia

KG

2.018.975.302

0

 

 

 

Georgia

KG

11.824.564

0

 

 

 

Mozambique

KG

49.820.388

0

 

 

 

Rep. of South Africa

KG

645.667.796

0

 

 

 

USA

KG

30.038.104

0

 

 

 

Colombia

KG

2.402.234.103

0

 

 

 

Iran

KG

46.401.528

0

 

 

 

Total

 

5.496.803.669

0

 

27011900

Coal, whether or not pulverised, non-agglomerated (excl. anthracite and bituminous coal)

Azerbaijan

KG

0

0

 

 

 

Iran

KG

68.674

3.521

 

 

 

Total

 

68.674

3.521

 

Total:

 

 

 

6.975.082.762

219.231.625

 

 

 

Wydobycie węgla kamiennego przez poszczególne kopalnie związku TTK w 2013 roku

 

 KOPALNIE

 

 

ARMUTÇUK

AMASRA

ÜZÜLMEZ

KARADON

KOZLU

TTK - ŁĄCZNIE

KATEGORIA WYDOBYCIA

 

TON 

TON

TON

TON

TON

TON

HAZIR - zrealizowane

1.668.154

317.755

494.248

2.193.621

2.618.799

7.292.577

GÖRÜNÜR - widoczne

7.271.106

169.661.017

135.321.185

132.506.129

65.418.518

510.177.955

MUHTEMEL - prawdopodobne

15.859.636

115.052.000

94.342.000

159.162.000

40.539.000

424.954.636

MÜMKÜN - możliwe

7.883.164

121.535.000

74.020.000

117.034.000

47.975.000

368.447.164

Ogółem

32.682.060

406.565.772

304.177.433

410.895.750

156.551.317

1.310.872.332

 

Turcja posiada niewielkie złoża węgla kamiennego (antracytu i węgla bitumicznego) szacowane na ok. 700 Mmt. Zlokalizowane one są w jedynym eksploatowanym w Turcji zagłębiu Zonguldak położonym pomiędzy miastami Eregli i Amasra w północno-zachodniej Turcji. Inne duże pokłady węgla kamiennego w Turcji znajdują się najprawdopodobniej
u podnóża Gór Taurus oraz w Diyarbakir. Łączne zasoby tureckiego węgla kamiennego oceniane są na ok. 1.310 mln ton.

W 2013 r. wydobycie węgla kamiennego wyniosło 7,3 mln ton. Ocenia się, że ok. 80% tureckich zasobów węgla kamiennego nadaje się do koksowania. Państwowa firma Turkish Hard Coal Enterprises (TTK), która – jak wspomniano powyżej – eksploatuje 5 kopalni podziemnych w zagłębiu Zonguldak posiada de facto monopol na rynku tureckim na wydobycie, przetwarzanie i dystrybucję węgla kamiennego, chociaż nie ma żadnych restrykcji prawnych ograniczających udział sektora prywatnego. Ocenia się, że w rejonie Zonguldak znajdują się inne duże i dotąd nieeksploatowane pokłady węgla kamiennego. Znaczący udział w jego wydobyciu mogą w przyszłości uzyskać inwestorzy prywatni, na podstawie licencji udzielanych przez TTK.

Według analityków zatrudnienie w tureckim sektorze węgla kamiennego będzie ulegało stałej redukcji. W latach 1990-2000 liczba zatrudnionych w górnictwie węgla kamiennego w Turcji spadła z 63993 do 35665 osób. Obecnie w 120-tys. mieście Zonguldak pracuje ok. 20 tys. górników: 15 tys. górników zatrudnia TTK, a kolejne ok. 5 tys. osób zatrudniają prywatne przedsiębiorstwa górnicze.

Oprócz węgla kamiennego Turcja posiada zasobne złoża lignitu. Szacuje się, że 40% rozpoznanych złóż lignitu, których eksploatacja jest ekonomicznie uzasadniona znajduje się
w zagłębiu Afsin-Elbistan w południowo-centralnej części Turcji, ale kaloryczność tego surowca oceniana jest na raczej niską. Zlokalizowane w tym zagłębiu złoża węgla w pobliżu miasta Maras ocenia się na 3 mln ton. Największą koncentracją kopalni węgla brunatnego charakteryzuje się północno-zachodni region kraju wokół miast: Soma, Seyitomer i Can, gdzie znajdują się drugie pod względem wielkości złoża lignitu w Turcji. Inne ważne zasoby węgla brunatnego położone są w okolicach miast Bursa i Mugla. Ok. 90% ogółu tureckiej produkcji węgla brunatnego pochodzi z kopalni odkrywkowych.

W 2013 r. wydobycie węgla brunatnego wyniosło w Turcji 62 mln ton. Turkish Coal Enterprises (TKI) wydobywa ok. 40 mln t. lignitu rocznie z 30. kopalni odkrywkowych
i 9 podziemnych. Właścicielem obu największych w Turcji pól wydobycia lignitu, tj. Afsin-Elbistan i Sivas-Kangal jest Electricity Generation Company (EUAS). Eksploatacja prowadzona jest przez firmy prywatne na podstawie kontraktów. Według opinii sektorowych analityków wydobycie lignitu – w związku z koniecznością zapewnienia efektywnej kosztowo bazy zaspokojenia długookresowego zapotrzebowania Turcji na energię elektryczną – będzie się sukcesywnie zwiększać. Według prognoz poziom wydobycia tego surowca do 2020 r. wzrośnie do 185 mln ton. Wzrost produkcji lignitu w połączeniu z modernizacją
i dostosowaniem tureckich elektrowni do zgodności z międzynarodowymi standardami ochrony środowiska umożliwi osiągnięcie i utrzymanie przez węgiel brunatny wysokiego – sięgającego ok. 30% – udziału w tureckim rynku energetyki. Eksploatacją, przetwórstwem oraz dystrybucją węgla brunatnego zajmują się w Turcji zarówno państwowe, jak i prywatne spółki, jednakże państwowa TKI posiada większościowy udział w rynku.

Tendencje światowe

W ubiegłym roku wydobycie węgla kamiennego na świecie wyniosło około 7,2 mld ton, a to oznaczało wzrost o ok. 240 mln ton. Zdecydowana większość produkcji przypadła na węgiel energetyczny – około 6,26 mld ton, a reszta, czyli około 940 mln ton, na węgiel koksujący. Wzrost wydobycia dotyczył obydwu rodzajów węgla, ale przede wszystkim węgla energetycznego, którego udział we wzroście produkcji wyniósł blisko 90 proc.

Główną siłą napędową sektora pozostają Chiny, na które w 2012 r. przypadała ponad połowa globalnej produkcji węgla, tj. ok. 3,66 mld ton. W minionym roku Chiny zwiększyły wydobycie węgla o ok. 200 mln ton, a jeśli do tego dołożyć większą produkcję także
w Indiach, to widać, że wzrost produkcji węgla ma korzenie w Azji. Tam też, głównie za sprawą gospodarki chińskiej, koncentruje się popyt. Chiny są konsumentem ponad połowy światowego zużycia węgla.

Eksperci podkreślają szczególną rolę Chin na rynku węgla. W 2009 r. Chiny stały się największym importerem węgla netto. W 2012 r. kraj ten kupił za granicą 235 mln ton, w tym 181 mln ton węgla energetycznego, a wyeksportował jedynie 10 mln ton. Istnieją jednak obawy, że za jakiś czas Chiny ograniczą import węgla nawet o 50 proc., co może zachwiać globalnym rynkiem tego surowca. Scenariusz ten jest możliwy w kontekście planów zamknięcia w Chinach elektrowni węglowych o mocy poniżej 100 MW (łącznie ponad
20 GW) i rosnących inwestycji w odnawialne źródła energii.

Energetyka oparta na węglu

Turcja posiada zaledwie 0,1% światowych zasobów węgla kamiennego i 1,5% w odniesieniu do rezerw lignitu. Pod względem zasobów lignitu Turcja zajmuje 9. miejsce w świecie,
8. miejsce w wydobyciu/produkcji lignitu oraz 12. miejsce w konsumpcji węgla (kamiennego i lignitu). Krajowe wydobycie węgla kamiennego zaspakaja zaledwie 13% potrzeb tureckiego rynku, natomiast produkcja lignitu w całości pokrywa zużycie tego paliwa w Turcji. Do wytwarzania energii elektrycznej zużywa się 65% krajowej produkcji węgla kamiennego oraz 78% wydobywanego w Turcji lignitu. Węgiel kamienny i brunatny (lignit) odpowiadają łącznie za wytwarzanie ok. 25% energii elektrycznej w Turcji.

W 2007 r. konsumpcja energii pierwotnej (PEC) wyniosła w Turcji 135,4 Mtce, z czego
41,2 Mtce pochodziło ze spalania węgla kamiennego i brunatnego. Obecnie tylko małe elektrownie w Turcji są opalane krajowym węglem kamiennym wydobywanym ze złóż położonych w rejonie Zonguldak (północno-zachodnia Turcja), podczas gdy większa elektrownia w Iskenderun spala węgiel kamienny pochodzący z importu. Pozostałe elektrownie opalane węglem wykorzystują w tym celu lignit. Wszystkie tureckie elektrownie opalane paliwem stałym posiadają łączną moc prądotwórczą na poziomie 9 GW.

W celu zmniejszenia uzależnienia Turcji od paliw importowanych rząd turecki nakazał, aby zwiększanie mocy elektrowni opalanych węglem oparte było o krajowe zasoby lignitu. TKI zapewnia ok. 60% krajowego wydobycia węgla brunatnego w Turcji, a państwowa spółka energetyczna TEAS dostarcza dalsze 32%. W 2004 r. wydobycie lignitu przez firmy sektora prywatnego stanowiło zaledwie 8% pozyskiwanego lignitu. Duże firmy górnictwa węgla brunatnego powiązane są bezpośrednio z elektrowniami wykorzystującymi lignit
w charakterze opału. W ramach rządowych planów prywatyzacji sektora energetycznego
w Turcji kopalnie takie zostaną sprzedane w pakietach inwestycyjnych wraz z elektrowniami.

W okresie ostatnich 20. lat zapotrzebowanie na energię elektryczną w Turcji zwiększyło się 3-krotnie (spadając nieco podczas kryzysu gospodarczego lat 2008-2009), ale bilans energetyczny nadal wykazuje brak dostatecznych zdolności prądotwórczych kraju. W 2006 r. 20,8% ogółu wytwarzanego w Turcji prądu (176,3 TWh) pochodziło ze spalania węgla kamiennego (7,5%) i lignitu (13,3%), 45,8% ze spalania gazu ziemnego, 25,1%
z hydroelektrowni, 2,5% z elektrowni opalanych ropą, a pozostały 1% produkcji energii pochodził z elektrowni wiatrowych i innych źródeł odnawialnych. Warto zauważyć, że udział węgla kamiennego w produkcji prądu, sięgający np. w 1986 r. 50%, został już prawie
w całości zastąpiony przez gaz ziemny. Zużycie energii elektrycznej w Turcji rośnie znacznie szybciej niż jej produkcja. Według prognoz obecna tendencja wzrostowa utrzyma się do 2020 r., a popyt na energię elektryczną będzie rósł w tempie średnim 8% rocznie.

Odpowiedzialne za energetykę tureckie Ministerstwo Energii i Zasobów Naturalnych posiada całkowitą kontrolę nad kopalniami węgla, elektrowniami oraz sieciami przesyłu i zasilania poprzez swoje spółki i podmioty zależne: w zakresie produkcji węgla są to Turkish Coal Enterprises (TKI) i Turkish Hard Coal Enterprises (TTK), a w zakresie dystrybucji energii elektrycznej firma TEDAS (Turkish Distrubution Electricity Company). Państwowa firma TEAS, która posiada zarówno urządzenia do przesyłu, jak i wytwarzania energii elektrycznej została podzielona na 3 również państwowe spółki: EUAS (Electricity Generation Company), TETAS (Turkish Electricity Trading Company) i TEIAS (Turkish Electricity Transmission Company). Ta ostatnia (TEIAS) jest właścicielem i operatorem krajowej sieci przesyłowej i nadal podlega reorganizacji w celu dostosowania do nowych warunków rynkowych.

W 2001 r. weszła w życie długo zapowiadana ustawa o regulacji rynku elektryczności - Electricity Market Law stanowiąca ważny krok w procesie liberalizacji tureckiego rynku energii elektrycznej, który to proces nadal jest realizowany. Turcja podzielona jest obecnie na 17-20 rejonów dystrybucji energii elektrycznej. Z najnowszych raportów i badań wynika, że węgiel – obok hydroenergetyki, energii atomowej i energii z OZE – nadal będzie odgrywać istotną rolę w sektorze energetycznym Turcji dzięki zastosowaniu nowych, czystych ekologicznie technologii.

 

Regulacje prawne dot. sektora wydobywczego w Turcji

Tureckie Ministerstwo Energii i Zasobów Naturalnych odpowiada za opracowanie
i wdrażanie polityki państwa w odniesieniu do górnictwa i energetyki, opracowanie i realizację planów i programów związanych z sektorem, koordynację pracy podmiotów
i instytucji zależnych oraz podległych, a także za współpracę z podmiotami państwowymi
i prywatnymi.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami całość podziemnych zasobów jest wyłączną własnością państwa, nie stanowiąc integralnej części gruntu, pod którym są zlokalizowane. Turecki skarb państwa odstępuje osobom fizycznym lub firmom swoje prawa do poszukiwań złóż i ich wykorzystania w drodze eksploatacji kopalń poprzez udzielenie licencji/koncesji
w zamian za odprowadzane tantiemy.

Podstawowym aktem prawnym regulującym te zagadnienia jest Tureckie Prawo Górnicze (Turkish Mining Law) przyjęte w 1985 r. i znowelizowane w 2004 r. w kierunku liberalizacji warunków inwestowania i podniesienia zaufania zarówno krajowych, jak i zagranicznych inwestorów. W celu redukcji utrudnień biurokratycznych w procesie wydawania zezwoleń
i licencji, większość kompetencji administracyjnych wcześniej obsługiwanych przez różne departamenty i ministerstwa skupiono i powierzono jednej upoważnionej instytucji – Generalnemu Dyrektoriatowi Spraw Górniczych Ministerstwa Energii i Zasobów Naturalnych (Mining Affairs General Directorate of the Ministry of Energy and Natural Resources).
W procesie liberalizacji uproszczono procedurę licencjonowania i skrócono termin wydawania pozwoleń, a niektóre rodzaje działalności górniczej wyłączono spod obowiązującej procedury Oceny Wpływu na Środowisko (Environmental Impact Assessment). Jednocześnie dla operacji górniczych, których nadal dotyczy ww. procedura czas jej przeprowadzenia uległ zasadniczemu skróceniu. Obniżono także wysokość opłat wnoszonych przez posiadaczy licencji na wydobycie surowca oraz zniesiono szereg ograniczeń dotyczących prowadzenia prac górniczych na określonych obszarach.

W Turcji obowiązują 2 rodzaje licencji w sektorze wydobywczym: licencja na prowadzenie poszukiwań i licencja na eksploatację złóż/kopalni (operatora). Prawo pierwszeństwa
w uzyskaniu licencji ustala się w oparciu o datę złożenia wniosku, a licencje uzyskują ważność wraz z datą wpisania ich do akt Górniczego Urzędu Rejestracji.

Licencja na prowadzenie poszukiwania daje prawo do prowadzenia eksploracji na określonym terenie. Jej uzyskanie wymaga złożenia odpowiednich dokumentów, wniesienia opłaty początkowej oraz opłaty gwarancyjnej dla licencji w ciągu 15 dni od daty złożenia wniosku. Do końca 2-go roku poszukiwań, posiadacz licencji jest zobowiązany przedstawić raport z przeprowadzonych poszukiwań.

Licencja operatora to pozwolenie na eksploatację kopalni. Licencjobiorca jest zobowiązany wystąpić o licencję operatora przed wygaśnięciem terminu licencji na prowadzenie poszukiwań. Pierwotny okres licencji operatora wynosi minimum 10 lat, a po tym okresie licencja podlega przedłużeniu. Do licencji wpisuje się obowiązkowo wszelkie cesje, przeniesienia udziałów, następstwa prawne, zastawy, hipoteki, ich wygaśnięcia itp.

Rząd Turcji dążąc do przyciągnięcia większych inwestycji do sektora poszukiwania
i wydobycia tureckich zasobów naturalnych dokonał marcu 2009 r. zmian regulacji
w kodeksie górnictwa, wprowadzając szereg zachęt podatkowych dla zagranicznych inwestorów, w tym m.in. zwolnienie z VAT i opłat celnych, koncesje na wykorzystanie gruntów, dopłaty do odsetek od pożyczek zaciągniętych na realizację inwestycji, opłatę przez państwo składek na ubezpieczenia społeczne pracowników oraz podatków od wynagrodzeń. Przepisy te obowiązują do dnia dzisiejszego. Zmiany te zostały jednak ostro skrytykowane przez organizacje ekologiczne sprzeciwiające się drastycznej redukcji środków kontroli państwa wobec ich eksploatacji oraz przez krajowych inwestorów w górnictwie, niezadowolonych z szerokiego otwarcia sektora dla inwestycji zagranicznych. Jednakże zmiany ustawodawstwa dotyczące sektora górniczego i inwestycji zagranicznych w tym obszarze uważane są za niezbędne dla przybliżenia Turcji do członkostwa w UE.

Możliwości zbytu i kooperacji

Z uwagi na specyfikę górnictwa węglowego w Turcji, gdzie istotna część wydobycia surowca odbywa się metodą odkrywkową, turecki sektor górnictwa węglowego wydaje się w dużym stopniu samowystarczalny i opiera się na sprzęcie i materiałach (w tym chemikaliach) dostarczanych przez krajowy przemysł branży maszyn budowlanych i górniczych. Importowane są jedynie urządzenia specjalistyczne.

W kontekście powyższego perspektywy współpracy Polski z turecką branżą węglową otwierają się przede wszystkim przed ośrodkami badawczo-rozwojowymi, które mogą zaoferować stronie tureckiej specjalistyczny sprzęt i nowoczesne technologie np.: do wykrywania i wychwytywania metanu w kopalniach i złożach, gazyfikacji i rafinacji węgla, nowych metod selektywnego pozyskiwania czystego węgla (o zredukowanym poziomie zanieczyszczeń), rekultywacji i usuwania szkód górniczych po zakończeniu eksploatacji itp.

 

Opracowanie WPHI w Ankarze

Maj 2014 r.