Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Co kupić, a co sprzedać

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Marta Georgijew | 2015-11-04 07:04:37
turcja, handel, eksport, import, gospodarka

Turecki eksport trafia głównie do Niemiec, Iraku i Wielkiej Brytanii. Turcja jest drugim co do wielkości producentem na świecie wyrobów pończoszniczych. Należy do głównych partnerów handlowych Polski wśród państw Bliskiego Wschodu i Azji.

 

W 2014 roku łączna wartość eksportu Turcji wyniosła 157,6 mld USD, a wartość importu wyniosła 242,1 mld USD. Obroty handlu zagranicznego wyniosły 399,8 mld USD i spadły o 9,9% w porównaniu do 2013 roku, w którym osiągnęły wartość 403,4 mld USD. W efekcie tych zmian deficyt wymiany zagranicznej Turcji spadł o 3,8 % z 99,8 mld USD w 2013 r. do 84,5 mld USD w 2014 r.

Dominującymi pozycjami w obrotach handlowych Turcji w 2014 r. były: paliwa i oleje mineralne z udziałem 15,3%; maszyny i urządzenia mechaniczne oraz sprzęt elektryczny - udział 17,3%; żelazo i stal oraz wyroby z żelaza i stali i metali nieszlachetnych – udział 9%, pojazdy nieszynowe i ich części – udział 8,5% oraz tworzywa sztuczne – udział 5%.

Pomimo zmniejszenia się ujemnego salda handlu zagranicznego w 2014 r. w stosunku do 2013 r. o ponad 15,2 mld USD, Turcja nadal notuje ujemne saldo w obrotach z większością partnerów handlowych. Na bilansie handlowym Turcji silnie ciąży import energii i jej nośników, co znajduje odbicie w zestawieniu głównych krajów importu oraz głównych pozycji importowych. Blisko 20% wartości całego importu stanowią paliwa i oleje mineralne.

Pozycjami w obrotach handlu zagranicznego generującymi w 2014 r. największe ujemne saldo dla Turcji były te same co w 2013 r. grupy surowców i produktów, to jest: oleje i paliwa mineralne (-48,8 mld USD), kotły, maszyny i urządzenia mechaniczne oraz sprzęt elektryczny (-22,8 mld USD), żelazo, żeliwo i stal (-8,3%), tworzywa sztuczne (-8 mld USD), chemikalia organiczne (-5,3 mld USD), aparatura i urządzenia medyczne (-4,2 mld USD) oraz produkty farmaceutyczne (-3,6 mld USD).

Największe ujemne saldo handlowe Turcji w 2014 r. występuje w obrotach z następującymi krajami: Federacja Rosyjska (-19,3 mld USD), Chiny (-22 mld USD), Niemcy (-6,9 mld USD), USA (-6,5 mld USD), Włochy (-5,1 mld USD) oraz Iran (-6,1 mld USD).

Największe nadwyżki w handlu zagranicznym w 2014 r., podobnie jak w latach poprzednich, Turcja odnotowała w zakresie: owoców i orzechów – nadwyżka 4 mld USD, odzieży i dodatków konfekcyjnych oraz artykułów włókienniczych – łączna nadwyżka 13,4 mld USD oraz wyrobów z żeliwa i stali – nadwyżka 3,7 mld USD. Głównymi rynkami eksportowymi Turcji w 2014 r. były państwa UE: Niemcy – 15,2 mld USD – 9,6%, Wielka Brytania – 9,9 mld USD – 6,3%, Włochy – 7,1 mld USD – 4,5% udział w rynku.

Wymiana handlowa Turcji w latach 2013-2014

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(w tys. USD)

 

Eksport

 

Import

 

Saldo

 

Ogółem

Rok

Wartość

Zmiana %

 

Wartość

Zmiana %

 

Wartość

 

Wartość

2013

151 802 637

-0.4

 

251 661 250

6.4

 

- 99 858 613

 

403 463 887

2014

157 627 674

3.8

 

242 182 568

-3.8

 

- 84 554 894

 

399 810 242

 

Eksport

W związku ze stabilizacją w strefie euro eksport Turcji do UE był w 2014 r. o 8,7% wyższy niż w 2013 r. i wyniósł 68,52 mld USD, podczas gdy w 2013 r. jego wartość wyniosła 63,04 mld USD. W konsekwencji powyższego udział obszaru UE w całości tureckiego eksportu wzrósł z 41,5% w 2013 r. do 43,5% w 2014 r.

W 2014 r. do pięciu największych rynków eksportowych Turcji należały: Niemcy (15,15 mld USD z 9,6% udziałem w łącznej wartości eksportu z Turcji), Irak (10,89 mld USD z udziałem 6,9% tureckiego eksportu), Wielka Brytania (9,91 mld USD z udziałem 6,3%), Włochy (7,14 mld USD z udziałem 4,5%), Francja (6,46 mld USD z udziałem 4,1%) oraz w dalszej kolejności: USA, Federacja Rosyjska, Hiszpania, ZEA i Iran.

Do głównych grup towarowych tureckiego eksportu w 2014 r. zaliczały się pojazdy nieszynowe oraz ich części i akcesoria, kotły, maszyny i urządzenia mechaniczne oraz ich części, sprzęt elektryczny, materiały i artykuły włókiennicze, metale nieszlachetne i wyroby z nich.

Import

W 2014 r. spadł o 4% w stosunku do 2013 r. import Turcji z UE - z 92,45 mld USD do 88,78 mld USD. W porównaniu do 2013 r. spadł również udział obszaru UE w ogóle tureckiego importu - 41% do 37% w 2014 roku (wartość importu w 2013 r, - 251,7 mld USD, w 2014 r. – 242,2 mld USD, spadek o 3,7%) . W czołówce eksporterów na rynek Turcji w 2014 r. znalazły się: Federacja Rosyjska – 25,29 mld USD i udziałem 10,4% w ogóle tureckiego importu (głównie import gazu ziemnego), Chiny (24,92 mld USD, 10,3%), Niemcy (22,37 mld USD, udział 9,2%), USA (12,73 mld USD i udziałem na poziomie 5,3%), Włochy (12,88 mld USD, co odpowiada 5,% całości tureckiego importu w 2014 r.), i Iran, który w ub.r. wyeksportował do Turcji towary o wartości 9,83 mld USD, co odpowiadało 4,06% tureckiego importu. W gronie 20 krajów o największych udziałach w ogóle tureckiego importu do Turcji w 2014 r., obok zajmującej 20 miejsce Polski (3,08 mld USD), znalazły się ponadto: Francja, Hiszpania, Indie, Korea Płd., Wlk. Brytania, Ukraina. Szwajcaria. Belgia, Holandia, Japonia, ZEA, Rumunia i Grecja (Załącznik Nr 4 – Ranking krajów o największym udziale w eksporcie i imporcie Turcji).

W imporcie do Turcji w 2014 r. dominowały paliwa i oleje mineralne (54,89 mld USD z udziałem 22,67% w łącznej wartości importu do Turcji), maszyny i urządzenia mechaniczne oraz sprzęt elektryczny (wartość importu w tej sekcji (XVI) wyniosła 46,05 mld USD, a udział w całości przywozu do Turcji w 2014 r. wyniósł ponad 19,02%); żelazo i stal oraz wyroby z nich oraz innych metali nieszlachetnych (25,69 mld USD z udziałem 10,6% w ogóle importu); pojazdy mechaniczne i ich części (15,79 mld USD, udział 6,49%); produkty przemysłu chemicznego i pokrewnych (17,45 mld USD, co stanowiło 7,21% całości importu Turcji) oraz tworzywa sztuczne i kauczuk oraz wyroby z tworzyw sztucznych i kauczuku (14,16 mld USD z 5,85% udziałem w ogóle importu).

W odniesieniu do struktury tureckiego importu w 2014 r., w porównaniu do roku do poprzedniego, szczególną uwagę zwraca spadek przywozu produktów sekcji 71 (Perły naturalne lub hodowlane, kamienie szlachetne lub półszlachetne, metale szlachetne, metale platerowane metalem szlachetnym i artykuły z nich; sztuczna biżuteria; monety) – z 16,2 mln USD w 2013 r. do 8,1 mln USD w 2014 r.

W 2014 r., w związku z nałożeniem przez Rosję emgarga na import artykułów spożywczych z UE oraz spowolnieniem gospodarczym w Rosji, zmieniły się również trendy w obrotach handlowych Turcji z Rosją. Łączna wartość tureckiego eksportu do Rosji spadła o 14,6% w 2014 r. w stosunku do roku poprzedniego. Wzrósł natomiast w tym okresie eksport do Rosji tureckich artykułów rolnych i rybołówstwa o 8%, a artykułów spożywczych o 5%. 10 grup artykułów spożywczych, w których odnotowano wzrost co najmniej o 15 mld USD w eksporcie do Rosji w stosunku do 2013 r. to:

  1. cukier, melasa, miód – wzrost o 23056% (do wartości 622 mln USD),
  2. owoce – wzrost o 1676% (do wartości 385 mln USD),
  3. produkty naftowe – wzrost o 2.777.081% (do wartości 116 mln USD),
  4. warzywa – wzrost o 11% (do wartości 385 mln USD),
  5. nasiona, rośliny oleiste – wzrost od 578% (do wartości 38 mln USD),
  6. rudy żelaza – wzrost o 122.438% (do wartości 29 mln USD),
  7. naturalne materiały ścierne – wzrost o 18.663% (do wartości 28 mln USD),
  8. ryby świeże i mrożone – wzrost o 75% (do wartości 56 mln USD),
  9. mięso, drób, świeże i mrożone – wzrost o 725% (do wartośći 23 mln USD),
  10. narzędzia – wzrost o 144% (do wartości 27 mln USD).

W stosunku do 2013 r., spadł natomiast turecki eskport do Rosji następujących grup produktów:

  1. tekstylia i skóry – spadek o 22% (do wartości 1,3 mld USD),
  2. maszyny i urządzenia – spadek o 15% (do wartości 1,4 mld USD),
  3. motoryzacja – spadek o 36% (do wartości 686 mln USD),
  4. drzewo, papier, materiały chemiczne, metale – spadek o 7% (do wartości 1,2 mld USD),
  5. pozostałe – spadek o 18% (do wartości 44 mln USD).

 

 

Handel z Polską

Polska zajmuje 18. miejsce wśród tureckich partnerów w imporcie oraz 21. dla tureckiego kierunku eksportu. Wymiana handlowa z Turcją ukazuje względnie wysoką dynamikę wzrostu, przy nadwyżce dla Polski.

Turcja należy do głównych partnerów handlowych Polski wśród państw Bliskiego Wschodu i Azji. Utrzymujący się na przestrzeni kilkunastu lat systematyczny deficyt w dwustronnych obrotach handlowych z Turcją został przełamany w 2010 r., gdy odnotowano dodatnie saldo dla Polski na poziomie ponad 351 mln USD.

Wzrost wolumenu polskiego eksportu do Turcji od 2011 r. pociągnął za sobą zwiększenie dodatniego dla Polski salda wymiany dwustronnej do blisko 1 mld USD. Udział Turcji w wymianie handlowej Polski wynosi ok. 1,8 proc. polskiego eksportu ogółem i 1,1 proc. importu.

W strukturze polskiego eksportu do Turcji największą rolę odgrywają wyroby przemysłu elektromaszynowego (maszyny i urządzenia mechaniczne oraz sprzęt elektryczny, statki, pojazdy i ich części), które stanowią ok. 60%. Chodzi tu przede wszystkim o pojazdy samochodowe, silniki tłokowe, części i akcesoria samochodowe, lampy elektronowe, drut izolowany, kable i aparatura odbiorcza TV, maszyny żniwne i zmywarki).

Duży udział mają też wyroby przemysłu chemicznego (alkohole alifatyczne, preparaty pielęgnacyjne, kosmetyki, perfumy) - ok. 9 proc, metale nieszlachetne oraz wyroby z nich - ok. 8 proc., a także tworzywa sztuczne i wyroby z kauczuku – 6 proc., gotowe artykuły spożywcze – 3 proc. (wyroby czekoladowe, tytoń i wyroby tytoniowe, ekstrakt słodowy, pieczywo cukiernicze, napoje alkoholowe i bezalkoholowe).

W imporcie polskim z Turcji dominują wyroby przemysłu elektromaszynowego - maszyny, urządzenia mechaniczne, pojazdy, statki, sprzęt elektryczny (ok. 35%), materiały i artykuły włókiennicze (ok. 30%), metale nieszlachetne i artykuły z nich (ok. 10%), tworzywa sztuczne i artykuły z nich (blisko 7%), gotowe artykuły spożywcze (ok. 3%) oraz produkty przemysłu chemicznego i pokrewnych (ok. 3%).

Wymiana handlowa Polski-Turcja po obu stronach, szczególnie w sektorach o największych udziale w obrotach bilateralnych od lat charakteryzuje się dominacją dużych przedsiębiorstw oraz korporacji międzynarodowych. Widoczne jest to szczególnie w obszarze polskiego eksportu na rynek turecki bowiem w tureckim eksporcie na rynek polski w znacznie większej proporcji uczestniczą firmy sektora małych i średnich przedsiębiorstw (MSP). Dotyczy to zwłaszcza sektora tekstylno-odzieżowego, materiałów budowlanych i sektora spożywczego. W przypadku sektorów maszynowego, motoryzacji i sprzętu AGD udział dużych przedsiębiorstw i korporacji międzynarodowych rysuje się analogiczna tendencja jak w polskim eksporcie do Turcji.

Obroty handlu zagranicznego Polska – Turcja w 2014 roku 

W 2014 roku wymiana handlowa pomiędzy Polską i Turcją kształtowała się na poziome USD 5,83 mld (Insigos) i USD 5,42 mld (wg. Turkstat). Wartość importu z Turcji wyniosła USD 2,7 mld, a wartość eksportu do Turcji kształtowała się na poziomie USD 3,13 mld. W związku ze wzrostem tureckiego eksportu do Polski saldo obrotów handlu zagranicznego wyniosło USD 426,3 mln i było niższe o USD 196,3 mln w porównaniu do roku 2013.

W polskim eksporcie do Turcji dominowały wyroby branży elektromaszynowej - 51%, pojazdy i ich części - 16%, wyroby chemiczne - 13% i z branży metalurgicznej - 8%. Produkty z tworzyw sztucznych stanowiły 5% polskiego eksportu do Turcji, a produkty spożywcze - 3%.

W imporcie dominowały: wyroby przemysłu elektromaszynowego (ok. 39%), lekkiego – wyroby branży tekstylno-odzieżowej (odpowiadają za ok. 30% ogółu tureckiego eksportu na rynek polski) i rolno-spożywczego (8%). Względnie wysokie przyspieszenie odnotowano w pozycji pojazdów samochodowych i ich części.

 

Obroty handlowe między Polską a Turcją w latach 2011 - sierpień 2015     (w tys. USD i %)

 

 

Polski import z Turcji

Polski eksport do Turcji

Saldo

Wolumen obrotów handlowych

 

 

 

Rok

Wartość

Zmiana

%

Wartość

Zmiana

%

Wartość

Wartość

 

 

 

2011

1 758 745

16,9

3 496 131

33,4

1 737 386

5 254 876

 

 

 

2012

1 854 447

5,4

3 058 078

-12,5

1 203 631

4 912 525

 

 

 

2013

2 057 952

9,9

3 182 613

3,9

1 124 661

5 240 565

 

 

 

2014

2 402 231

14

3 082 128

- 3,3

679 896

5 484 359

 

 

 

(wrzesień) 2015

1 688 324

Nd

2 194 742

Nd

506 418

3 883 066

 

 

 

 

                   

 

Umowy i porozumienia

 

Stosunki gospodarcze i handlowe reguluje szereg bilateralnych porozumień. Chodzi m.in. o Umowę Handlową z 23 kwietnia 1974 r. (weszła w życie 22 kwietnia 1975 r.), Umowę o współpracy gospodarczej i technicznej z 31 stycznia 1980 roku (weszła w życie 18 lipca 1980 r.), Umowę o wzajemnej ochronie i popieraniu inwestycji z 11 sierpnia 1991 roku (weszła w życie 19 sierpnia 1994 r.); Dz.U. 1994 nr 112 poz. 539; Umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania z 3 listopada 1993 roku (weszła w życie 1 października 1996 roku); Dz.U. 1997 nr 11 poz. 58; Protokół o utworzeniu Stałego Komitetu Konsultacyjnego Wysokiego Szczebla z 19 lipca 1994 r. (wszedł w życie 13 września 1996 r); Dz.U. 1997 nr 11 poz. 60; Porozumienie o współpracy w dziedzinie techniki i przemysłu obronnego z 19 lipca 1994 r. (weszło w życie 2 marca 2000 r.); Umowę o współpracy w dziedzinie turystyki z 7 maja 1997 r. (weszła w życie 19 września 1997 r.); Umowę o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych z 4 października 1999 r. (weszła w życie 1 maja 2000 r.).

Polska, jako członek Unii Europejskiej, od 1 maja 2004 r. jest stroną umów zawartych z Turcją przez UE, w tym Umowy o wolnym handlu z roku 1963 (weszła w pełni w życie z dniem 1 stycznia 1996 r.) .